آموزش سنتور؛ چقدر طول می‌کشد تا بتوانیم کنسرت بدهیم؟

یادداشت، نوید مسجدی

این مطلب مناسب هنرجویانی است که قصد دارند در مدت سه ماه با کلیات نوازندگی سنتور آشنا شوند و سپس بتوانند برای اطرافیانشان یک کنسرت تکنوازی سنتور بدهند. سنتور سازی است که حتی اگر به صورت تصادفی مضرابمان را روی آن بزنیم، نوای بسیار خوشی از آن در می‌آید. اما اگر بخواهیم آنرا یادبگیریم، آموزش سنتور چقدر زمان لازم دارد و چه مراحلی برای آن باید پیموده شود. پاسخ به این پرسش‌ها به اهداف ما از یادگیری سنتور، زمانی که صرف تمرین می‌کنیم و انتظاری که از یادگیری سنتور داریم، باز می‌گردد. سنتور نوازی از یک جنبه به دو بخش اصلی قابل تقسیم است، یکی فن نوازندگی و دیگری نوازندگی معنادار با ساز. از این جهت نوازندگی شبیه به سخنرانی است، علاوه بر اینکه باید بتوانیم خوب صحبت کنیم، سخنان‌مان باید معنادار باشد و در عین حال شنوندگان را هم خسته نکنیم. بنابراین یک اجرای خوب موسیقی باید نسبتاً کوتاه، همراه با ضربی (قطعات ریتمیک) یا تصنیف و دارای مقدمه و پایان مناسب باشد و در عین حال از لحاظ تکنیک و فن نوازندگی بدون نقص اجرا شود.

برای آموزش‌های تصویری به دوره “آموزش سنتور دوره مبتدی یک” مراجعه کنید

قدم اول

اولین و مهم‌ترین مرحله، خریداری یک ساز خوش صداست. ساز خوش صدا و خوش کوک موجب می‌شود تا موقع تمرین، نوای خوش آهنگ‌تری به گوشمان برسد و به موسیقی علاقه‌مندتر شویم. ضمن اینکه معمولاً سازهای خوش صدا، کیفیت بهتری از لحاظ ساخت دارند و موقع کوک کردن هم به اصطلاح روان‌تر کوک می‌شوند. با این همه شاید مایل نباشیم در ابتدا برای خرید یک ساز زیاد هزینه کنیم. بنابراین بهترین انتخاب، یک ساز خوش‌صدای “مشقی” است که قیمت زیادی هم ندارد.

در مورد مشخصات سنتور خوب بیشتر بدانید: هفت نکته در مورد سنتور خوب

گام‌های بعدی

گام بعدی، انجام تمرین‌های تکنیکی ساده اما معنادار برای شروع نوازندگی با ساز است. تمرین‌هایی برای روان شدن مچ دست‌ها و نحوه زدن مضراب به سیم‌ها به نحوی که نوای خوشی از آن‌ها بیرون آید. اغلب هنگام انجام این تمرین‌ها، ترکیب‌بندی‌های بدون معنایی به هنرجویان داده می‌شود. یعنی آن‌ها چیزهایی تمرین می‌کنند که از لحاظ موسیقیایی فاقد معنا است و صرفاً تمرین‌های مکانیکی برای دست‌هاست. مرحله بعدی در آموزش سنتور، تکرار تمرین‌های بالا حداقل هفته‌ای دو ساعت است. اگر دو ساعت در هفته، به ویژه در ابتدای آموزش وقت بگذاریم، بعد از سه ماه توانایی ارایه یک اجرای کوتاه برای اطرافیانمان را خواهیم داشت. گام آخر، انتخاب و یادگیری چند فرم موسیقایی ساده است. برای ارایه یک کنسرت یا اجرا، نوازندگان معمولا از فرم‌های درآمد، آواز، فرود، تصنیف و ضربی در موسیقی ایرانی استفاده می‌کند. به عنوان نمونه، می‌توان یک درآمد، کرشمه و فرود یا درآمد، تصنیف، ضربی، یا درآمد، آواز، ضربی را به عنوان قالب اصلی اجرای اولمان انتخاب کرده و یاد بگیریم.

پرسش‌ها متداول در شروع آموزش و پاسخ آن‌ها